Skip to content

Gebelikte Folik Asit Kullanımı

Kategorisi: Genel
folik asit

Gebelikte Folik Asit Kullanımı

Folik asit ile, birçok anne adayı gibi siz de gebe kaldıktan sonraki ilk doktor randevunuzda tanışmış olabilirsiniz. Ancak folik asidin aslında gebe kalınmadan önce kullanılmaya başlanması gerektiğini biliyor muydunuz? Eğer gebe kalmadan önce folik asit takviyesi almaya başladıysanız, bebeğinizin gelişimi için önemli bir erken adım atmışsınız demektir. Ancak gebe kaldıktan sonra folik asit kullanmanız gerektiğini öğrendiyseniz, yine de hiçbir şey için geç kalmadığınızı bilmenizde yarar var. Gebeliğin ilk haftalarında başlanan folik asit takviyesi de bebeğin gelişimi açısından oldukça büyük önem taşır.

Gebelik söz konusu olduğunda anne adayları için önem kazanan en önemli vitaminlerin başında folik asit gelir. Bu sebeple folik asit ile ilgili merak edilen her şeyi anne adayları için ele aldık. Folik asit nedir, ne işe yarar, hangi besinlerde bulunur, gebelikte folik asit kullanımı neden önemlidir? ve merak edilen daha birçok sorunun cevabını yazımızda bulabilirsiniz.

Folik asit nedir, ne işe yarar?

B vitaminleri grubunda yer alan folik asit, vücutta kan yapımı, DNA sentezi ve hücre bölünmesi süreçlerinde önemli rol oynar. Folat ya da vitamin B9 olarak da bilinir. Sadece gebelikte önem kazanan bir vitamin olarak bilinse de, aslında gebe olmayan kadınlar ve erkeklerin de günlük folik asit alımına dikkat etmeleri gerekiyor. Folik asidin; kalp sağlığını korumadan kanser riskini azaltmaya, bunama, felç gibi hastalıkların oluşmasını engellemeye, böbrek hastalıkları ve diyabetten korumaya kadar birçok olumlu etkisi bulunurken, eksikliği ise insan sağlığını önemli ölçüde olumsuz etkiliyor.

Folik asit eksikliği neden kaynaklanır, nasıl anlaşılır?

Folik asit yönünden zengin besinler tüketilmemesi veya vücudun verimli bir şekilde folik asit emilimi yapmasını engelleyen türde bir hastalığın bulunması durumlarında kişi folik asit eksikliği yaşayabilir. Kanser hastalığı, kan veya dolaşımla ilgili hastalıklar ya da vücutta görülen inflamasyon gibi durumlarda da folik asit seviyesinde ciddi oranda düşüşler gözlemlenir. Bunların dışında sağlıklı beslenen kişilerde sadece sindirim sistemi bozukluğu sırasında ve gebelik dönemlerinde geçici folik asit eksikliğinden söz edilir. Ayrıca alkollü içecek tüketen kişiler ve sara hastalığı ilaçları kullanan kişilerde de folik asit eksikliğine sık rastlanır.

Vücutta yeterli miktarda folik asit bulunmadığında kansızlık, unutkanlık, baş dönmesi, nefes darlığı, aşırı yorgunluk gibi belirtiler görülebilir. Folik asit eksikliğinde görülebilecek bu belirtiler, diğer bir B grubu vitamini olan B12 eksikliğinde de görülebilir. Bu sebeple öncelikle doktora danışarak vücutta hangi vitaminin eksik olduğunu tespit etmek ve vücuda o yönde bir takviyede bulunmak gerekir.

Gebelikte folik asit kullanımı neden önemlidir?

Gebelikte folik asit ihtiyacı, normalden üç kat daha fazladır. Normal şartlar altında bir kişinin aldığı besinler de gebelik için gerekli olan folik asit ihtiyacını karşılayamayacağından, bir gebenin ya da gebe adayının dışarıdan folik asit takviyesi alması gerekir. Planlı gebeliklerde, gebeliğin üç ay öncesinden başlanan ve gebeliğin ilk üç ayında alınan, plansız gebeliklerde ise gebeliğin ilk üç ayı içerisinde alınan folik asit takviyesi, bebeğin gelişimi açısından oldukça büyük önem taşır.

Bir bebeğin oluşumu sırasında tüm vücudunu etkileyen, beyin dokusundan başlayıp sırt kısmındaki omuriliği de içine alacak şekilde boydan boya uzanan bir yapı oluşur ve bu yapıya nöral tüp adı verilir. Nöral tüpün oluşumu, gebeliğin 3. veya 4. haftasında tamamlanmış olur. Bu oluşum sırasında bazı sorunların yaşanması, bebek açısından ciddi sağlık problemlerini de beraberinde getirir. Folik asit de bebeğin omurgasında ve beyninde oluşabilecek hasarlara karşı önemli ölçüde koruyucu rol oynar. Anne adayının vücudunda folik asit eksikliği varsa, sinir borusu boyunca doku kaynaşması tam olarak gerçekleşmeyebilir. Ortaya çıkan omuriliğin açıkta kalması duruma nöral tüp defekti denir. Nöral tüp defektlerinden biri olan spina bifida, bebeğin belinde ya da omurga kanalı üzerindeki herhangi bir yerde açıklık olması durumunu ifade ederken, anensefali ise bu açıklığın bebeğin kafatasında olması anlamına gelir.

Gebelikte folik asit kullanımı ile bebekte oluşabilecek bu tür sorunların önüne önemli ölçüde geçilebileceğinden, gebe kalma ihtimali bulunan veya gebe kalmış olan her kadının belirli bir dönem günlük rutinde folik asit alması gerekir. Ayrıca gebelikte folik asit kullanımı; erken doğum, plasentanın erken ayrılması veya düşük kilolu bebek doğumu gibi sorunların önlenmesinde de oldukça etkilidir. Folik asit vücutta depolanmadığından, günlük doz olan 400 mikrogramın aksatılmadan alınması uygun olur.

Hangi besinlerde folik asit bulunur?

Gebe olmayan kişilerin günlük folik asit ihtiyaçlarını, sadece folik asit içeren besinler tüketerek almaları yeterli olur. Brokoli, ıspanak, semizotu, brüksel lahanası, kara lahana, yeşil fasulye, karnabahar, pancar, kuşkonmaz, şalgam, avokado, kereviz, kabak, maydanoz, marul, havuç, tahıllı ekmek, mısır, ay çekirdeği, fıstık, ceviz, fındık, kuru fasulye, bezelye, mercimek, pirinç, yumurta, portakal, limon, çilek, muz, elma, üzüm, kavun, domates, karaciğer, böbrek, alabalık, piliç eti, koyun eti, tavuk eti önemli folik asit kaynaklarıdır.

Besinlerin pişirilmesi sırasında, önemli oranda folik asit kaybından söz edilebilir. Bol suda pişirilen sebzelerin suyunun atılması ise en büyük vitamin kaybıdır. Özellikle de yeşil yapraklı sebzeler çok pişirildiğinde ya da bekletildiğinde vitamin değerini kaybettiğinden, bu sebzelerin günlük, taze olarak alınması ve hafif buharda pişirilmesi ya da çiğ olarak tüketilmesi en doğrusudur. Kısa sürede, az suda ve suyu atılmadan yapılan pişirme süreci sayesinde, folik asit kaybı en aza indirilmiş olur.

Bunlarda İlgini Çekebilir!